Historia Hamburga rozpoczęła się nie nad Łabą, lecz nad jednym z jej dopływów, a mianowicie nad Alsterą, starosaksońska nazwa której brzmiała "ham". W VIII w. w nieopodal ujścia tej rzeczułki do Łaby powstała pierwsza osada. Około roku 830 założono w tym miejscu Hammaburg.W XII w. Łaba zdobywała coraz to większe znaczenie. Handel w regionie północnoeuropejskim szybko się rozwijał, w roku 1189 z rąk cesarza Fryderyka I Barbarossy Hamburg uzyskał przywilej pobierania ceł nad Łabą i wtedy właśnie zdobył status Wolnego Miasta Rzeszy.