Uznawany jest za jednego z najlepszych zawodników w historii piłkarstwa holenderskiego, w barwach Milanu dwukrotnie zdobywał Puchar Mistrzów. Od 2004 jest selekcjonerem reprezentacji Holandii.

Występował na pozycji środkowego napastnika.

Zaczynał piłkarską karierę w loklanych EDO Utrecht i UVV Utrecht. W 1981 roku został dostrzeżony przez scoutów Ajaksu. Rok później, w wieku osiemnastu lat, zadebiutował w pierwszej drużynie klubu z Amsterdamu. W ciągu kolejnych sześciu lat strzelił ponad sto pięćdziesiąt goli w lidze holenderskiej i rozgrywkach międzynarodowych i nazwany został nowym Cruyffem.

W 1987 roku został sprzedany do AC Milan, ale poważna kontuzja kolana sprawiła, że w swoim pierwszym sezonie rozegrał jedynie jedenaście meczów. Wyleczył się tuż przed Euro 1988, na którym reprezentacja Holandii zdobyła tytuł mistrza Starego Kontynentu. Van Basten był jej najskuteczniejszych napastnikiem, strzelając trzy gole w meczu z Anglią i efektowną bramkę decydującą o zwycięstwie w finale ze Związkiem Radzieckim.

Po powrocie do Milanu, do którego w tym czasie prezydent Silvio Berlusconi kupił dwóch kolegów van Bastena z kadry - Ruuda Gullita i Franka Rijkaarda, Holender rozegrał swój najlepszy sezon, w czasie którego drużyna prowadzona przez Arrigo Sacchiego triumfowała w Pucharze Mistrzów. Rok później Milan obronił trofeum, a van Basten został capocannoniere (królem strzelców) Serie A.

W 1992 roku, dwa lata po nieudanych dla Holandii mistrzostwach świata, reprezentacja dowodzona znów przez Rinusa Michelsa doszła do półfinału Euro 1992, w którym przegrała w rzutach karnych z późniejszymi triumfatorami Duńczykami. Strzał van Bastena w serii jedenastek obronił wówczas Peter Schmeichel.

W sezonie 1992-93 Milan prowadzony już przez Fabio Capello nie przegrał kolejnych pięćdziesięciu ośmiu meczów i pewnie zmierzał po mistrzostwo Włoch. W ligowym spotkaniu z Anconą Calcio van Basten doznał kontuzji kolana i zmuszony był pauzować przez kilka miesięcy. Wrócił pod koniec sezonu, ale kontuzja okazała się zbyt poważna, aby mógł kontynuować profesjonalną karierę. Po raz ostatni wystąpił w Milanie w finale Pucharu Mistrzów, przegranym z Olympique Marsylia.

Po tym meczu, w wieku dwudziestu dziewięciu lat, zakończył piłkarską karierę.
1981-87 - Ajax Amsterdam
1987-93 - AC Milan (Włochy)

Mimo iż tuż po zakończeniu sportowej kariery van Basten twierdził, że na pewno nie zostanie trenerem, to w 2003 roku dał się namówić swojemu dawnemu koledze z reprezentacji Johnowi van't Schipowi na współpracę przy drugiej drużynie Ajaksu Amsterdam. Równocześnie trenował zespół juniorów.

W 2004 roku po zwolnieniu Dicka Advocaata niespodziewanie został selekcjonerem reprezentacji Holandii. Van Basten jest chyba pierwszym w ostatnim czasie trenerem kadry, który zdecydował się na tak radykalne jej odmłodzenie. Po Euro 2004 pożegnał się z dotychczasowymi filarami drużyny narodowej - Clarence'em Seedorfem, Edgarem Davidsem, Boudewijnem Zendenem, Patrickiem Kluivertem oraz Markiem Overmarsem, Jaapem Stamem i Frankiem de Boerem, którzy sami ogłosili zakońcenie reprezentacyjnej kariery. Linia defensywna zbudowana jest najczęściej z zawodników którzy debiutowali w czasie kadencji van Bastena - obok doświadczonego Giovanniego van Bronckhorsta grają w niej Jan Kromkamp, Khalid Boulahrouz, Joris Mathijsen, Ron Vlaar lub Barry Opdam. Przed nimi występują także dwudzietolatkowie Arjen Robben, Romeo Castelen, Hedwiges Maduro, Rafael van der Vaart, Robin van Persie, Nigel de Jong lub dziesięć lat starsi, ale dotychczas pomijani przez kolejnych selekcjonerów Denny Landzaat i Barry van Galen. Partnerem Ruuda van Nistelrooya w ataku jest Ryan Babel lub Dirk Kuijt, wyrastający na nową gwiazdę reprezentacji. Jedynymi piłkarzami ze starszego pokolenia są trzydziestosześciolatkowie - bramkarz Edwin van der Sar i pomocnik Phillip Cocu. Holendrzy bez problemów wygrali grupę kwalifikacyjną do mistrzostw świata, lecz prawdziwym sprawdzianem umiejętności trenerskich van Bastena będzie dopiero występ drużyny na Mundialu.

Sukcesy piłkarskie:

• mistrzostwo Holandii 1982, 1983 i 1985, Puchar Holandii 1983 i 1986 i Puchar Zdobywców Pucharów 1987 z Ajaksem
• mistrzostwo Włoch 1988, 1992 i 1993, Puchar Mistrzów 1989 i 1990, finał Pucharu Mistrzów 1993,
• Superpuchar Europy 1990 i Puchar Interkontynentalny 1990 z AC Milan
• król strzelców Serie A w 1990 (19 goli) i 1992 roku (25 goli)
• zdobywca Złotej Piłki miesięcznika France Football dla najlepszego piłkarza grającego w Europie w 1988, 1989 i 1992 roku
• najlepszy piłkarz 1988 roku według magazynu World Soccer
• Piłkarz Roku 1992 w rankingu FIFA
• W lidze holenderskiej rozegrał 133 mecze i strzelił 128 goli.
• W lidze włoskiej rozegrał 147 meczów i strzelił 90 goli.
• W reprezentacji Holandii od 1983 do 1992 roku rozegrał 58 meczów i strzelił 24 gole – mistrzostwo Europy 1988, start w mistrzostwach świata 1990 (1/8 finału) i Euro 1992 (III-IV miejsce).